Omschrijving
Het Anatomisch Theater van Padua is het oudste permanente anatomisch theater ter wereld: een houten trechter uit 1594 in het Palazzo del Bo, waar geneeskundestudenten bijna drie eeuwen lang van bovenaf naar de ontleding van lijken keken. Het is intact bewaard gebleven en je kunt het zien tijdens de rondleidingen door de Bo.
De vorm is die van een omgekeerde kegel met een elliptische plattegrond: zes ringen galerijen boven elkaar, met balustrades van gesneden notenhout, die zich krap rond de snijtafel optrekken. Onderaan is de eerste ring amper drie meter breed, bovenaan zo'n zevenenhalve meter.
De ruimte was op de centimeter afgemeten: tussen de balustrade en de volgende trede blijft 40 centimeter over. De studenten persten zich op de hoogste ringen; beneden, rond de tafel, zaten de rectoren en enkele edelen. Nog altijd bewaard is de gesneden notenhouten stoel waarop de professor zat.
Je komt in het theater via een deurtje in de Sala di Medicina van de Bo. Erboven legt een Latijnse inscriptie uit waar deze plek voor staat: ‘Mors ubi gaudet succurrere vitae’, ‘waar de dood blij is het leven te helpen’.
Het theater ontstond uit een klacht. Duitse geneeskundestudenten mopperden dat ze geen geschikte plek hadden om de anatomielessen te volgen, en de chirurg Hieronymus Fabricius ab Aquapendente besloot het te bouwen. Tot dan toe gebruikte men een houten theater dat elk jaar werd afgebroken en weer opgebouwd.
De lessen hadden echt iets theatraals. Het lijk, altijd van een ter dood veroordeelde, lag onder een rouwkleed, het hoofd met zwart omsluierd. Kwam de professor binnen, dan haalde een knecht het kleed weg en stak twee kandelaars aan de uiteinden van de tafel aan, terwijl de rest van de zaal in het donker bleef.
Eeuwenlang bleven de ramen dicht en kwam het licht alleen van kaarsen, waaronder acht waskaarsen in de handen van evenveel studenten. Om de sfeer wat luchtiger te maken werd de les vaak begeleid door livemuziek. Een beweegbaar dak liet de kwalijke geuren ontsnappen.
In 1845 werden de ramen geopend en de balustrades, tot dan van glanzend notenhout, wit geschilderd. Het theater werd in 1872 buiten gebruik gesteld, toen executies, en dus lijken om te bestuderen, steeds zeldzamer waren geworden.
Niet missen
• Omgekeerde kegel.
• Balustrades van gesneden notenhout.
• Notenhouten stoel van de professor.
• Inscriptie ‘Mors ubi gaudet succurrere vitae’.
Wist je dat?
In 1596 maakte een decreet van doge Marino Grimani de anatomielessen gratis voor alle studenten.
Na Padua ontstonden vergelijkbare anatomische theaters aan veel Europese universiteiten.
De vorm is die van een omgekeerde kegel met een elliptische plattegrond: zes ringen galerijen boven elkaar, met balustrades van gesneden notenhout, die zich krap rond de snijtafel optrekken. Onderaan is de eerste ring amper drie meter breed, bovenaan zo'n zevenenhalve meter.
De ruimte was op de centimeter afgemeten: tussen de balustrade en de volgende trede blijft 40 centimeter over. De studenten persten zich op de hoogste ringen; beneden, rond de tafel, zaten de rectoren en enkele edelen. Nog altijd bewaard is de gesneden notenhouten stoel waarop de professor zat.
Je komt in het theater via een deurtje in de Sala di Medicina van de Bo. Erboven legt een Latijnse inscriptie uit waar deze plek voor staat: ‘Mors ubi gaudet succurrere vitae’, ‘waar de dood blij is het leven te helpen’.
Het theater ontstond uit een klacht. Duitse geneeskundestudenten mopperden dat ze geen geschikte plek hadden om de anatomielessen te volgen, en de chirurg Hieronymus Fabricius ab Aquapendente besloot het te bouwen. Tot dan toe gebruikte men een houten theater dat elk jaar werd afgebroken en weer opgebouwd.
De lessen hadden echt iets theatraals. Het lijk, altijd van een ter dood veroordeelde, lag onder een rouwkleed, het hoofd met zwart omsluierd. Kwam de professor binnen, dan haalde een knecht het kleed weg en stak twee kandelaars aan de uiteinden van de tafel aan, terwijl de rest van de zaal in het donker bleef.
Eeuwenlang bleven de ramen dicht en kwam het licht alleen van kaarsen, waaronder acht waskaarsen in de handen van evenveel studenten. Om de sfeer wat luchtiger te maken werd de les vaak begeleid door livemuziek. Een beweegbaar dak liet de kwalijke geuren ontsnappen.
In 1845 werden de ramen geopend en de balustrades, tot dan van glanzend notenhout, wit geschilderd. Het theater werd in 1872 buiten gebruik gesteld, toen executies, en dus lijken om te bestuderen, steeds zeldzamer waren geworden.
Niet missen
• Omgekeerde kegel.
• Balustrades van gesneden notenhout.
• Notenhouten stoel van de professor.
• Inscriptie ‘Mors ubi gaudet succurrere vitae’.
Wist je dat?
In 1596 maakte een decreet van doge Marino Grimani de anatomielessen gratis voor alle studenten.
Na Padua ontstonden vergelijkbare anatomische theaters aan veel Europese universiteiten.