Kerk Santa Sofia

Kerk Santa Sofia

Via Santa Sofia 102. (Open kaart)

Omschrijving

De Santa Sofia aan de contrà Altinate in Padua is een van de belangrijkste getuigen van de Venetiaanse romaanse bouwkunst: een strenge, harmonieuze zaal van steen en baksteen die rechtstreeks uit de middeleeuwen lijkt te komen.

De gevel kijkt naar het westen en helt licht naar het noorden: de fundering zakte al weg terwijl hij nog gebouwd werd. Nissen, blindbogen en boogfriezen geven hem leven; bovenin valt een groot rond venster uit de veertiende eeuw op.

Het mooiste zit echter aan de achterkant. De apsis is het oudste deel, een spel van blindbogen en een galerij van steen en baksteen die samenkomen bij de grote centrale nis. Sommigen dateren haar in de tiende eeuw, anderen nog eerder.

Boven een van haar gewelven rijst de romaans-gotische klokkentoren uit 1296 op. Binnen dragen pijlers en zuilen een rij bogen die doorloopt tot aan de apsiskoepel; veel zuilen en kapitelen zijn hergebruikte Romeinse en Byzantijnse stukken.

Langs de wanden komen fresco's uit de dertiende en veertiende eeuw tevoorschijn, deels uit de school van Giotto. In de nis van de apsis zit een tronende Madonna met heiligen, en boven de apsiskoepel hangt een houten kruisbeeld uit de vijftiende eeuw.

In het linkerschip is de Piëta van Egidius van Wiener Neustadt een stop waard, een laatgotisch beeld van rond 1430. Iets verderop is het wijwatervat gemaakt van een onafgewerkt Romeins kapiteel uit de keizertijd.

Volgens de overlevering werd de kerk gesticht door de heilige Prosdocimus op de ruïnes van een tempel van Apollo. Het eerste document dateert uit 1123, toen bisschop Sinibaldo aandrong op werken die al decennia liepen, mede vertraagd door de aardbeving van 1117.

Hier signeerde in 1448 een zeventienjarige Andrea Mantegna zijn eerste zelfstandige werk: het altaarstuk van het hoofdaltaar, een Madonna met heiligen die in de zeventiende eeuw verloren ging.

In de jaren vijftig gaf een ingrijpende restauratie de kerk haar oorspronkelijke uiterlijk terug, ten koste van het grootste deel van de maniëristische en barokke inrichting. En een detail voor nieuwsgierigen: in de doopvont, afkomstig uit de nabijgelegen Santa Caterina, werden Livia en Gianvincenzo gedoopt, de kinderen van Galileo Galilei.